1- مدرس و دانشجوی دکتری دانشگاه هنر اسلامی تبریز، دانشکده هنرهای صناعی، تبریز، ایران، ، Z.moradian@tabriziau.ac.ir
2- استادیاردانشگاه هنر اسلامی تبریز، دانشکده هنرهای صناعی، تبریز، ایران
چکیده: (87 مشاهده)
داﺳﺘﺎن ﺑﻬﺮام و آزاده، ﻳﻜﻲ از رواﻳﺖﻫﺎی ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺗﺮاژﻳﻚ و اﺳﻄﻮرهای اﺳﺖ ﻛﻪ در ادﺑﻴﺎت ﻓﺎرﺳﻲ ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻲ وﻳﮋه دارد و ﺑﻪوﻳﮋه در آﺛﺎر ﺷﺎﻋﺮاﻧﻲ ﭼﻮن ﻧﻈﺎﻣﻲ، ﻓﺮدوﺳﻲ و اﻣﻴﺮﺧﺴﺮو دﻫﻠﻮی ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻛﺸﻴﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ داﺳﺘﺎن در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ از ﻋﺸﻖ و ﻗﺪرت و ﺳﺮاﻧﺠﺎم آنﻫﺎ را ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﻣﻀﻤﻮن ﺑﺎرﻫﺎ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ ﺧﺎص ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ادوار ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺗﺼﻮﻳﺮﺳﺎزی آﺛﺎر ﺗﻮﻟﻴﺪی آنﻫﺎ در ﭘﻴﺶ و ﭘﺲ از اﺳﻼم ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﭘﮋوﻫﺶ ﭘﻴﺶرو ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ آﺛﺎر ﻫﻨﺮی ﻣﺨﺘﻠﻒ )ﻧﮕﺎرﮔﺮی، ﻇﺮوف ﺳﻔﺎﻟﻴﻦ، ﻛﺎﺷﻲﻛﺎریﻫﺎ و ﻇﺮوف زرﻳﻦ و ﺳﻴﻤﻴﻦ(، ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎ و ﻣﻌﻨﺎی اﺛﺮ ﻣﻲﭘﺮدازد. ﻫﺪف، ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺔ ﻓﺮم و ﻣﺤﺘﻮای آﺛﺎر و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی ﻧﻘﺸﻤﺎﻳﻪﻫﺎی داﺳﺘﺎن ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻣﻌﻨﺎﻳﻲ اﺳﺖ. ﭘﺮﺳﺶ ﻣﻄﺮحﺷﺪه در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﺑﺮرﺳﻲ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ارﺟﺎع ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ داﺳﺘﺎن ﺑﻬﺮامﮔﻮر ﺑﺮ روی آﺛﺎر ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﻪﺻﻮرت ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﺗﻄﺒﻴﻘﻲ و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﺤﻠﻴﻞ آﺛﺎر اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ روش ﻣﻴﺪاﻧﻲ و اﺳﻨﺎدی ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﺑﺼﺮی و ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﺑﻬﺮامﮔﻮر ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻳﻚ ﺣﻜﺎﻳﺖ و اﺳﻄﻮره ﺗﺎرﻳﺨﻲ ـ ﺑﻪﺻﻮرت ﺷﻔﺎﻫﻲِ ﻛﻬﻦِ اﻳﺮان ـ اﺳﺖ و اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه ﺗﺼﻮﻳﺮی آن از دوره ﺳﺎﺳﺎﻧﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ و اﻳﻦ ﻧﻘﺶ ﺑﺎرﻫﺎ ﺑﺮ روی آﺛﺎر ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻨﺮی در آن زﻣﺎن دﻳﺪه ﻣﻲﺷﻮد. اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻦ ﻣﻀﻤﻮن ﺣﺘﻲ ﭘﺲ از اﺳﻼم در ﻫﻨﺮ و ادﺑﻴﺎت ادوار ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﻼﻣﻲ در اﻳﺮان ﻧﻴﺰ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻧﻘﺸﻤﺎﻳﻪﻫﺎی ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﻳﺮاﻧﻴﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
میراث ایران دریافت: 1403/10/10 | پذیرش: 1404/2/9 | انتشار: 1405/3/27